Voor Denise Kehoe was de reis de bestemming. Uit het raam kijken en het landschap tekenen dat voorbij trekt. De Ierse kunstenaar woont sinds 2021 in Utrecht en kreeg een uitnodiging voor een residentie in Ierland. Ze besloot om de reis zelf onderdeel van het project te maken.
 
Ze ging niet met het vliegtuig, zoals ze normaal gesproken doet, maar koos voor slow travel: met de Eurostar naar Londen, de bus naar Wales en vanaf daar de veerboot. “Het reisstipendium maakte het mogelijk het reizen op een nieuwe manier te ontdekken en te ervaren. Het duurde aanzienlijk langer, en ik moest een nacht in Wales doorbrengen.” Twee dagen reizen dus in plaats van een paar uur als je vliegt. “Ik begon te tekenen in de trein. Uit het raam kijken en proberen vast te leggen wat ik zag. Ik maakte veel van deze schetsen, in een poging het landschap te vangen.” In het landschap zijn, bleek een heel andere ervaring dan het van bovenaf zien.
 
Toen ze aankwam bij de Redbarn-residentie – een verbouwde cottage op een boerderij – ging ze door met tekenen. “Ik ging wandelen en probeerde tijdens het lopen te tekenen. Schetsen en lopen. Er zat een element van falen in de poging iets vast te leggen wat je niet volledig kunt vastleggen terwijl je loopt. En er was iets onhandigs en raars aan dat ik leuk vond.”

Ze vond het interessant om het landschap echt te zien en de tijd te ervaren. Het zette haar aan het denken over de keuzes die we maken en hoe al die keuzes op de een of andere manier verbonden zijn met het kapitalisme, en compromissen die we puur uit luiheid sluiten. Zoals vliegen, ten koste van het klimaat.
Kehoe ondervond zo zelf aan den lijve waar haar werk over gaat. “Ik maakte zelf op een heel directe manier de thema’s mee die ik in mijn werk vaak onderzoek – zoals gemakzucht en de valkuilen van gemak. Ik ben iemand die lui is en voor de makkelijkste weg kiest, zoals het vliegtuig, dus dat niet doen was interessant.”

Haar werk ligt altijd op het snijvlak van het politieke en het persoonlijke; het gaat over onze positie binnen een systeem en de invloed die systemen op ons denken en gedrag hebben. Dat betekent niet dat het werk zwaar of serieus is. “Ik ben geïnteresseerd in patriarchaat, klimaat, politiek en sociologie – het hangt allemaal met elkaar samen. En ik probeer altijd een beetje humor of lichtvoetigheid in alles te verwerken.”

Idealen en werkelijkheid

Kehoe werkt vaak met tekst en de relatie tussen tekst en beeld. Ze neemt tekst zoals die wordt gepresenteerd – zoals in reclame of koppen in de krant – speelt met de betekenis en probeert zo de waarheid bloot te leggen. “In reclame gaat het vaak om dromerig ideaalbeelden die niet per se realistisch zijn: iets als een nieuwe tandenborstel zal nooit je leven veranderen.” In reclames lijkt het soms alsof dat wel zo is. Kehoe zet er eerlijkheid tegenover. Ze bewerkt cliché-uitspraken tot iets dat realistischer klinkt. “The sweet smell of success” wordt in haar werk “The sour smell of someone else’s success”. Alledaagse werkelijkheid in plaats van perfecte beelden. Of ze tekent alledaagse dingen, zoals opgestapelde afwas.

In 2023 experimenteerde ze tijdens haar residentie in Het Groene Huis in Amersfoort – een kennis- en bezoekerscentrum op landgoed Schothorst – met reclamestrategieën. Samen met bezoekers en medewerkers van het landgoed verkende ze de connectie tussen mens en natuur. De vele gesprekken leidden uiteindelijk tot Twig as a Toy, geïnspireerd door het verhaal van een vrouw die vertelde over de keer dat ze veel speelgoed voor haar kind meenam op vakantie, maar dat het kind daar alleen met takjes speelde. Kehoe maakte een luxe speelgoeddoos voor een takje. ‘Geen wifi, schermtijd, batterijen of onhandige kabels nodig!’ staat er op de zijkant. ‘Gebruiksklaar uit de doos!’ De natuur verpakt als een product.

Het resultaat van haar onderzoek is altijd anders. Ze houdt het meest van tekenen, maar een idee kan ook resulteren in een video, performance, animatie of een boek. Kehoe heeft een master in Book Art en kiest vaak voor een boekje of zine als vorm voor haar werk. “Ik vind het leuk dat mensen ze kunnen bezitten. Het voelt een stuk minder serieus en toegankelijker dan een tentoonstelling, en er zijn veel manieren om ze te delen. Je kunt ze naar beurzen sturen, enzovoort. Het voelt alsof je weer controle hebt over je creatieve praktijk. Je hoeft niet te wachten op een uitnodiging voor een tentoonstelling; je kunt er zelf altijd een maken. Het enige nadeel is dat een boek veel werk is en de verkoop niet zoveel oplevert als een enkele tekening.”

Van haar langzame reis naar Ierland maakte ze een klein leporello-boekje met tekeningen en een zine, die ze in een kleine oplage naar de Dublin Book Fair stuurde, waar ze allemaal uitverkocht raakten. De tekeningen zelf werden niet los gepresenteerd, daar waren ze te klein voor en bovendien vaak gemaakt op losse stukjes papier. Dat kwam ook door het langzame tempo van de reis. “Normaal gesproken ben ik iemand die veel werk produceert. Maar door te vertragen en niet met een groot doel te beginnen – zoals dat ik honderd tekeningen van deze weg moet maken – maar gewoon op losse papiertjes te werken, was het werkproces een stuk rustiger dan in andere projecten. Ik stond mezelf toe om te vertragen. Dat is niet altijd makkelijk als je kunstenaar bent. Je hebt altijd het gevoel dat je iets moet doen, productief moet zijn op een of andere manier. Maar hyperproductiviteit doet de mensheid niet veel goeds, denk ik. Het is een kapitalistische manier van denken. Jezelf toestaan om te vertragen is echt belangrijk.”

Die gedachte omarmt ze ook in de zomer van 2026. Ze staat zichzelf toe om een luchtig onderwerp aan te pakken. “Het is bijna belachelijk.” Geen grote thema’s deze keer, maar aquarellen van ijsjes uit haar kindertijd.

Je vindt meer over Denise op haar Instagram.

Dit interview is geschreven door Marjolein Sponselee.